Lavadoiros, saltos de auga, pozas, presas, fontes, prados, e toda a fauna e flora que alí vive, ademais das persoas, forman o ecosistema dos ríos de Vilachá.
Son dous os ríos que pasan pola nosa parroquia.
O río Andoriña, que vai pola parte norte e ao seu paso colle augas do regato do Porto e do rego de Vite. E o río do Vilariño, que colle de Vilachá auga do regato do Candedo e fai de fronteira natural entre os concellos de Monfero e Vilarmaior.
No encontro destes dous ríos, xa en Vilarmaior, o río comeza a chamarse Baixoi ou Baxoi, e 10 km máis abaixo desemboca formando unhas marismas cun fermoso xuncal chegando á praia Grande de Miño.
Sempre que paseo por esa parte da praia penso que esas augas antes pasaron por Vilachá, e parte delas polo regato que vai aló por embaixo da casa.
Historias de Vilachá 